سولماز بهرنگ 

ميللي مسلنین قايناغي

فرانسيز و ائندوستري اينقيلاپلارييلا باشلاييپ 19. عصر آوروپاسيندان دونيايا ياييلان کاپيتاليست مودرنيته، دئولئت قاورامينين بوتونويله دئغيشمئسينه سبب اولوپ کونفئدئراتيو ايمپئرييالار (امپراتوري) يرينه رسمي ايدئولوژيسي ميللييتجيليک اولان ميللي-دئولت قورومونو اورتايا جيخاردي. ائگئمنليگيني تک ديل، تک کولتور و تک وطني پايلاشان هوموژئن بير جئميئتين ياني «اولوس»ون (ميللئتين) وارليگينا دايانديران ميللي-دوولئتين تئکجي (moníst) زيهنييئتي ميللي مسلنین اصیل قايناگيدير. کولتورئل فرقليليکلئري هوموژن ميللئت کيمليغينه قارشي تئهديت کيمي گؤرن ميللي-دئولئتلئر طرفيندن کيمليک اينکاري ویا اسيميلاسيونا (بئنزئشتيرمئيه) ماروز قالان «ائزيلئن ميللئت»لئرين «اوز موقادئراتيني تعيين هاککي» ايلک اولاراک سوسياليست رهبر لنين تارافيندان موهیم بير ايلکه اولاراک اورتايا قويولموشتور.

ميللي-دئولت باخيشيندان ديل و تحصيل

ميللي دولئتين و اونون ايدئولوژيک داياناغي اولان ميللييئتچيليغين هوموژئن ميللئت اينشاسي (nation- building) پروسه سينده يارارلانديغي ائن موهیم فاکتؤرلئردئن بيري ديل­دير. ديل، عيني حالدا ميللييئتچي ميللي دئولئتين اؤلکه سرحدلري ايچيندئکي فئرقلي ميللئتلئري آسيميله ائتمئه و «تک ميللت» حالينه گئتيرمه يولونداکي پوليتيکالاريندا دا باش­رولدادير. ديلين هئم ميللي بيرليغي تئمثيل ائدئن بير سئمبول هم ده نوفوسو دئغيشتيريپ دؤنوشتورمئيه يارايان بير آراچ اولماسي سببيله هر ميللي-دولت، ديلي کونترول ائتمئيه چابالار. ديل ايداره ائديلير، شکيللئنديريلير و حتا يئنيدئن ياراتيلير. هرکه‌سين بو ميللي ديلي دانيشماسي ايچين موختليف مئکانيزمالارا باش­وورولور. بو باغلامدا توم دولت فعالييئتلئرينين تک ديلده يوروتولمئسينه باشلانير و اولکه ايچينده فرقلي ديلي دانيشانلارا رئسمي ديل تحميل اولونور. به خواندن ادامه دهید

گفت​وگو  با  برتل اولمان

برگردانِ: نوشین آزاد

برتل اولمان یکی از بزرگ​ترین اندیش‌مندان و متخصصینِ مارکسیست می​باشد که در گروهِ علومِ سیاسی‌یِ دانش‌گاهِ نیویورک مشغولِ تدریس می​باشد. او به تدریسِ مقوله​یِ طبقات در تئوریِ سوسیالیسم، کمونیسم و دیالکتیک می​پردازد. اولمان به​طورِ جدی درگیرِ جنبش​هایِ ضدِ جنگ نیز بوده است. عمده​ترین کتاب‌های‌اش شاملِ

How to Take an Exam and Remark the World

Alienation

Dialectical investigations

Dance of the Dialectic

هستند و هم‌چنین اولمان خالقِ اولین صفحه​یِ بازی‌یِ مارکسیستی بوده است. او درکتاب​های‌اَش جهتِ تشریحِ چه‌گونه‌گی‌یِ تاثیرِ ساختارهایِ اقتصادی و اجتماعی بر روشِ آموزشِ دانش‌آموزانِ باسواد و بی​سواد از مثال‌ها، داستان​هایِ خنده​دار و لطیفه​هایِ زیادی استفاده کرده است.

پرسش: به​نظرِ شما آموزش چه نقشی در سرمایه​داری دارد؟

اولمان: طبقه​یِ حکم‌رانِ سرمایه‌داری نقطه​یِ شروعِ تفکر در بابِ نقشِ آموزش در سرمایه​داری می​باشد که چه‌گونه قدرت و ثروتِ خود را به​دست آورده​اند، چه چیزهایی را از جامعه​یِ بزرگ​تر می​خواهد؛ چیزهایی که خودشان قادر به تامین‌شان نیستند. حوزه​یِ آموزشِ دولتی به‌ترین روش جهتِ بررسی‌یِ حوزه‌هایِ مختلفِ خارج از حوزه​یِ اقتصادی در سرمایه‌داری می​باشد. اگر به مساله از این زاویه نگریسته شود دَرمی‌یابیم که آموزش در سیستمِ سرمایه‌داری‌یِ مسلط  انسان‌هایی با استعداد، آگاه و مفید را جهتِ تضمینِ کسبِ سود برایِ سرمایه‌داران تربیت می‌کند. اگر به مساله از این زاویه نگاه کنیم متوجه می‌شویم که آموزش اساسا برایِ این وجود دارد که راه‌هایِ مثبت ‌و منفی‌یِ زیادی جهتِ چنین آموزشی وجود دارد. روش‌هایِ مثبت که کاملا واضح هستند امورِ مهمی مثلِ عقاید، مهارت​ها و شیوه‌هایِ رفتاری به​گونه‌ای به مردم آموزش داده شوند که سرمایه‌داران بتوانند استفاده کنند.

روشِ منفی نیز به همان میزانِ روشِ مثبت مهم است. روش​هایِ منفی اغلب به​راحتی تشخیص داده نمی​شوند. اما این راه‌ها آن‌ها را مطمئن می‌کند که مردم برخی چیزها را یاد نگیرند و یکی از به‌ترین مثال‌ها جلوگیری‌کردن از یاد‌گیری‌یِ این‌که جای‌گزینی برایِ سرمایه‌داری وجود دارد، است. یکی از به‌ترین مثال‌ها چه‌گونه دورنگه‌داشتنِ مردم از دیگر روش‌هایِ انجامِ امور است که مثلا جانشین‌هایِ دیگری برای سیستمِ سرمایه‌داری نیز می‌تواند باشد. بنابراین شما آرا‌یِ سوسیالیستی را که عملا به کسی ارائه شده باشد پیدا نمی‌کنید، با استثنائاتی از دانش‌گاه‌هایِ بزرگ در شهرهایِ بزرگ جایی که بعضی سوسیالیست‌ها به مصلحت‌هایِ دیگری مشاغلی را اداره می‌کنند و به تعدادِ محدودی از دانش‌آموزان عرضه شده باشند.

پرسش: آزمون‌ها چه نقشی را در آموزشِ سرمایه‌داری دارند؟

اولمان: بسیاری از دانش‌آموزان متوجه شدند که آزمون‌ها دارایِ سوگیری هستند و به‌ترین روش جهتِ تشخیصِ کم‌ و کیفِ دانسته‌های‌شان نیست و چیزی را که نیلِ به آن مستلزمِ تفکرِ زیاد است در خود ندارند.

اما سپس فردی به تحقیقِ این مساله پرداخت که آزمون‌ها بیش‌تر از جنبه‌یِ آزمایشی‌شان می‌توانند جنبه‌یِ آموزشی نیز برایِ مردم داشته باشند. در هم‌خوانی با مارشال مک لوهان که در بابِ تلویزیون گفت: «رسانه یک پیام است.» اگر شما چنین روی‌کردی را اتخاذ کنید خواهید دید که آزمون‌ها روشِ عجیبی جهتِ سازمان‌دهی‌یِ مردم در الگوهایِ خاصِ فکری و حتا رفتاری دارد که این برایِ ادامه‌یِ حیاتِ سرمایه‌داری جنبه‌یِ کارکردی دارد. این به‌واسطه‌یِ انواعِ روش‌ها صورت می‌گیرد: آماده‌کردنِ مردم  برایِ این‌که سرِ وقت سرِ‌ کار بروند، آماده‌گی‌یِ مردم جهتِ انجامِ دستورهایِ بدونِ پرسش، آماده‌کردنِ آن‌ها برایِ داشتنِ رفتاری صحیح با بالادستان‌شان، آماده‌گی‌یِ آن‌ها در جهتِ داشتنِ برخوردِ درست با کاهشِ توفیقات‌شان و احتسابِ آن‌ها به‌عنوانِ شکستِ شخصی، یا چیزی که از نداشتنِ مطالعه‌یِ کافی و کم‌بودِ قابلیت‌هایِ ذاتی‌شان است. به خواندن ادامه دهید

رادیکال: ابتدا از این‌که وقت‌تان را در اختیارِ نشریه‌یِ «رادیکال» قرار دادید از شما سپاس‌گزاریم.

- من هم از شما ممنونم.

رادیکال: به‌تر است مصاحبه را به دو بخش تقسیم کنیم. سوالِ ما در بخشِ اول درباره‌یِ دانش‌کده آزاد و بخشِ دوم درباره‌یِ چیستی‌یِ آموزش از نظرگاهِ مارکسیستی خواهد بود .

- از دانش‌کده آزاد سخن‌ام را آغاز می­کنم. دانش‌کده​ی آزاد در سالِ ۱۹۹۱ به شکلِ یک انجمن تاسیس شد و بعد از مدتی با فشارهایِ سیاسی تعطیل شد. من در آن زمان اساس‌نامه‌ای برایِ دانش‌کده​ی آزاد حاضر کردم که شهرداری(والی) آن را نپذیرفت. اما با این همه کارِ ثبتِ دانش‌کده را، با اساس​نامه­ای که نوشته بودم، برایِ یکی‌دوسال پی‌گیری کردم. بعدها من به دلیلِ نوشتنِ کتابی محاکمه و زندانی شدم. زندانی شدنِ من طبیعتا به پیش‌رفتِ کار ِموسسه صدمه زد و کارها عقب افتاد.

رادیکال: کتابِ» فروپاشی‌یِ پارادایم»؟

- بله، برایِ این کتاب زندانی شدم. من با یک دوراهی مواجه بودم: یا باید کارِ موسسه را تعطیل می­کردم، یا به شکلِ دیگری کار را پی می­گرفتم. آن زمان به سه شکل می‌شد این کار را ثبت کرد.  به شکلِ انجمن، یا شرکت و یا وقف. این سه شکل برایِ فعالیتِ اجتماعی وجود داشت. سنتاً در ترکیه موسساتِ وقفی اهمیتِ بالایی دارند، از این‌رو دولت با احتیاطِ بیش‌تری به موسساتِ وقفی نزدیک می­شود. با خودم اندیشیدم اگر دانش‌کده به صورتِ انجمن تاسیس شود دائما باید با پلیس روبه‌رو باشیم، اما اگر تحتِ قالبِ وقفی وارد کار شویم، کم‌تر با فشارهایِ  پلیس و امنیت روبه‌رو خواهیم شد. اما این حساب و کتابِ من خیلی هم درست از کار در نیامد؛ چرا که وقتی»فرومِ ترکیه و خاورمیانه» را بعد از آزادی از زندان در سال ۱۹۹۶ تاسیس کردم، این فکرِ من منطقی بود؛ اما بعد از یک‌سال، با کودتایِ پُست‌مدرنِ ۲۸ شوبات به موسسات وقفی هم فشار آوردند.(1)

شعارِ موسسه این است: با پول، هنر و علم امکان پذیر نیست.

دلیلِ وجودی‌یِ این موسسه این است که در ترکیه دانش‌کده‌ها و موسساتِ قضایی تماما (کلونیزه شده) و به شکلِ استثماری درآمده است. ماده‌یِ اولِ موسسه‌یِ ما نکته‌یِ تمرکزش علیهِ این وضعیت است. دومین ماده: در ترکیه عمیقا بیگانه‌شده‌گی‌یی اید‌ه​ئولوژیک و اروپا محور وجود دارد. گویی که ما نمی­توانیم واقعیتِ خودمان را  ببینیم و درک کنیم و باید هر چیزی را از اروپا به این‌جا انتقال دهیم، و این مسئله ما را نسبت به اجتماع و جغرافیا و در کل با خودمان بیگانه کرده است. به فرض اگر تو از فردی معمولی سوالی از ایران بپرسی چیزِ زیادی نمی­تواند بگوید، اما در موردِ اینکه هنرمندِ آمریکایی آخرین ازدواج‌اش با چه کسی بوده یا از چه کسی طلاق گرفته با جزئیاتِ تمام اطلاع دارند. بیگانه‌شده‌گی‌یِ ایده​ئولوژیکِ اروپا محور، در عینِ حال چیزی است که ایده​ئولوژی‌یِ رسمی را نیز تغذیه می‌کند؛ ماده‌یِ دومِ ما مقاومت علیهِ این وضع است.

دلیلِ سومِ وجودی‌یِ دانش‌کده‌یِ آزاد: موسسه‌یِ ما کانونی‌ست علیهِ نئولیبرالیسم، کاپیتالیسم و امپریالیسم. و چهارم: به‌ویژه با فروپاشی‌یِ شوروی، احیایِ آرمانِ سوسیالیسم است در برابر ضدیت‌ها و سرخورده‌گی­هایِ موجود. ما با در نظر گرفتنِ این اهداف،کلاس‌هایِ آموزشی برگزار می‌کنیم. در گذشته شعبه‌هایِ بیش‌تری داشتیم، اما فعلا در استانبول و آنکارا دو شعبه‌یِ فعال داریم.

قبلا نشریه‌ای منتشر می‌کردیم که فعلا انتشارِ آن را متوقف کردیم. از ماهِ آینده نشریه‌ای به نامِ «زمانِ پارادایمِ جدید» را منتشر خواهیم کرد. هم‌چنین در مسائلِ اجتماعی هم‌چون تغییرِ قوانینِ مبارزه با ترور و… برنامه‌هایی ترتیب می‌دهیم. در امرِ اطلاع‌رسانی فعال هستیم اما تا زمانی که رقصِ پرنورِ رسانه‌های دیگر هست زیاد نمی‌توانیم تاثیرگذار باشیم.وب‌سایتی هم داریم که هر پانزده روز یک‌بار به روز می‌شود. در سایت مسائلِ اجتماعی به‌روز و مقالاتِ عمومی تئوریک و روز‌نوشتِ من منتشر می‌شود. رژیمِ کنونی‌یِ ترکیه افرادی را که متفاوت می­اندیشند خائن، و مخالفین را دشمن قلم‌داد می­کند. زمانی که من در دانش‌کده‌یِ علوم‌سیاسی‌یِ دانش‌گاهِآنکارا دانش‌جو بودم، عضوِحزبِ کارگر بودم و اولین پرونده‌یِ دادگاهی‌یِ من به جهتِ تبلیغِ کمونیسم در سالِ ۱۹۶۵ باز شد. تا سالِ ۲۰۰۵ این محاکمات ادامه پیدا کرد. دو بار زندانی شدم. یک‌بار نیز تبعید شدم.

رادیکال: آیا اساتیدِ دیگر، از شما و موسسه‌یِ شما حمایت می‌کنند؟ واکنشِ روشن‌فکرانِ چپِ ترکیه نسبت به این‌گونه مراکز چه‌گونه بوده است؟

- این‌جا مرکزی داوطلابانه است. من تمامِ ۲۴ ساعتِ خود را صرف این مرکز می‌کنم. هم من و هم دیگر اساتید هیچ‌کدام از فعالیتی که در این مرکز انجام می‌دهیم پول دریافت نمی‌کنیم. نه برایِ کتاب‌هایی که نگاشته می‌شود و نه برایِ مقالات و ترجمه‌ها و کلاس‌هایِ آموزشی. اساتیدی هم که در این مرکز ما را یاری می­کنند دانش‌گاهیانی هستند که خود را سوسیالیست می‌دانند و رادیکال به موضوعات نگاه می‌کنند. در کنارِ این افراد کسانی نیز هستند که دانش‌گاهی نیستند اما روشن‌فکر هستند و در برگزاری‌یِ کلاس‌هایِ آموزشی ما را یاری می‌کنند.

  به خواندن ادامه دهید

دیوید هرش (David Hursh )

برگردانِ: ن. الف

 1. از عصر ریگان، آموزش در ایالات متحده به صورت فزاینده​ای به ابزاری برای پاسخ به نیازهای رقابتیِ شرکت​های چندملیتی (3) در بازارهای جهانی تغییر شکل داده است. این تغییر شکل با طرح یک ملت در معرض خطر شروع و با گردهم​آیی​های مقامات عالی آموزشی در ساختمان​های مرکزیِ IBM ادامه پیدا کرد، و با بسط دادنِ آزمون​های استاندارد شده و تقاضا برای پاسخ​گویی آموزشی منجر به شکل​گیریِ مقوله​ی آموزش در قالبی جدید شد، قالبی که اکنون از سیاست​های نئولیبرالیستی حمایت می​کند و به وسیله​ی دولت و شرکت​های چندملیتی ارتقا داده شده است. در این مقاله من تحلیلی فوکویی- مارکسیستی از تاثیراتِ سیاست​های اقتصادیِ نئولیبرالی بر آموزش، و زنده​گیِ معلمان و دانش​آموزان ارايه می​دهم.

برناک جوان/ پژمان رحیمی

نهاد آموزش در جامعه​ی ایران مانند سایر عرصه­های فرهنگی و اجتماعی نقش ویژه و مهمی را در تحکیم جهان بینی حاکم بر جامعه دارد. مهم­ترین نقش این نهاد، پرورش میلیون​ها دانش­آموز و دانش­جو بر اساس ایده​ئولوژی حاکم و تربیت نیرو برای حفظ ساخت اجتماعی موجود است. آموزش و پرورش در ایران به​طور مستقیم با ساختار سیاسی کشور مرتبط شده و ایده­های آن را به اجرا می­گذارد ولی از طرفی هر روز آشتی­ناپذیری خود و تضاد خود را با این ایده­ها در سطوح مختلف نشان می­دهد. شاهد این مدعا این است که از زمان آغاز به کار مدارس امروزی در ایران و در دوره­های مختلف شاهد نقش انکارناپذیر فعالین این عرصه – از دانش­آموز گرفته تا اساتید – در مبارزات و رهبری آن­ها بوده­ایم. بنابراین بررسی این نهاد را با همین گسترده­گی باید در نظر گرفت.

نظام آموزش و پرورش نوین ایران از کودکستان­ها، دبستان­ها، مدارس راهنمایی، دبیرستان­ها، دانش­گاه­ها و مؤسسات آموزش عالی تشکیل شده است. مقدمات ایجاد این نظام، از زمان تأسیس دارالفنون، در سال 1228 شمسی و با تاسیس وزارت علوم فراهم شد و بعد از انقلاب مشروطیت به تدریج سازمان و تشکیل یافت. پس از آن شاهد گشایش مدارس ویژه توسط مسیونرهای مذهبی بودیم که عمدتاً در تقابل با مکتب​خانه­ها قرار داشت، و این روند در دوران رضاشاه ادامه داشت تا گشایش دانش­گاه تهران در سال 1313 که دوره­ی جدیدی را در آموزش شاهد بودیم. در دوره­ی محمدرضا شاه تلاش بسیاری شد تا نهاد آموزش به­صورت مدرن درآید و تا حدی متناسب با تحولاتی شود که در عرصه­ی اقتصادی داخلی و در سطح جهانی رخ داد. این مورد مستلزم این بود که نهاد آموزش تا حد زیادی از سیطره­ی روحانیت و به​طور کلی مذهب خارج شود. با همه­ی مخالفتی که از سوی روحانیت شیعه شد اما در نهایت رژیم پهلوی توانست دانش­گاه­ها و مدارس مدرن را در ایران مستقر سازد. اما نتیجه­ی این عمل دوگانه بود یعنی نیروی متخصص و جدید برای ساخت سیاسی- اقتصادی جدید تربیت می­شد در حالی که قدرت سیاسی دیکتاتوری شاه را نیز با چالش روبه­رو کرد. دانش­جویان مهم­ترین مخالفان رژیم شاه بودند و رژیم پهلوی با تناقض بزرگی روبه­رو شد. شاه هم می­خواست فیگور دولت مدرن و غربی را حفظ کند و هم نمی­توانست مخالفت سیاسی را تحمل کند بنابراین هر نوع صدای مخالف را سرکوب می­کرد و دانش­جویان از مهم­ترین اقشاری بودند که مورد سرکوب قرار گرفتند. در نهایت مبارزات دانش­جویان در هم​راهی با مبارزات کارگران  از مهم­ترین عواملی بودند که سرنگونی رژیم شاه را موجب شدند. باید خاطر نشان کرد که سازمان­های سیاسی آن دوره – سازمان­های علنی مانند ملی­ها و مذهبی­ها و زیرزمینی مانند کمونیست­ها و مجاهدین – بیشترین کادرها و اعضای خود را از میان دانش­جویان و دانش­آموزان جذب کردند و در کوران انقلاب هرکدام شاخه­های دانش­آموزی و دانش­جویی داشتند. به خواندن ادامه دهید

بِرتل اُلمان

برگردانِ: پویا.ش.م

نقشِ مارکسیسم در دانش​گاه​ها نسبت به نقشِ دانش​گاه​ها در مارکسیسم کمی مبهم است، اما شاید با تاباندن کمی نور به وسیله​ی بازبینیِ پاسخِ کم​تر شناخته شده​ی مارکس به اسطوره​ی باستانی رومی، هر دو موضوع روشن شود.

کاکوس یک موجود اساطیری رومی بود* که گاوهای نر را با عقب​عقب کشاندن آن​ها به داخل لانه​اش می​دزدید، به​طوری که ردپاها نمایان​گر این باشد که گاوها از آن​جا خارج شده​اند. مارکس پس از نقل قول لوتر در مورد این داستان، اعلام می​کند»یک تصویر عالی،که مناسب سرمایه​دار  به صورت عمومی است،کسی که وانمود می​کند چیزی را که وی از دیگران گرفته و به لانه​ی خویش آورده، از خود او سرچشمه گرفته است و به علت عقب کشیدن به ظاهر این را می​نمایاند که از لانه​ی او بیرون آمده است». سرمایه​داران خود را تولید کننده​گانِ ثروت، ایجاد کننده گانِ شغل ها، اهداکننده گانِ و بانیان خیر عمومی معرفی می کنند. رسانه(رسانه ی آن ها) معمولن به عنوان «صنعت» به آن ها اشاره می کند. آیا این توصیفی است صحیح از این که آن ها چه کسانی هستند و چه کاری انجام می دهند؟ آنچه به روشنی از مثال کاکوس بر می​آید یعنی آن​چه که مارکس و مارکسیست​ها ایده​ئولوژی بورژوازی می​نامند، وقایع را آن​گونه که سعی دارد با به غلط تفسیر کردنِ آن وارونه جلوه دهد، تحریف نمی​کند. همه​گی قادر به دیدن ردپاهایی هستند که آن​جا وجود دارند، اما اگر ما خود را محدود کنیم به چیزی که فورا ظاهر می​شود(موضوع مبحث علوم اجتماعی» تجربی») ما به این نتیجه خواهیم رسید که این دقیقا در تضاد با حقیقت است. تنها اگر ما چیزی را که منجر به رویداد مورد بحث و شرایط دربرگیرنده آن شد بیازماییم(تاریخ واقعی و نظام رویدادهای تحقق یافته​اش) می​توانیم به درک و چرایی این​که واقعا چه اتفاقی رخ داده است امید داشته باشیم. در مورد سرمایه​داران، تنها با بررسی این​که آن​ها چگونه ثروتشان را از نیروی کار اضافی نسل​های قبلی کارگران به دست آوردند(تاریخ) و چگونه قوانین، رسوم و فرهنگ ما به سمت تمایلات آن​ها سوق داده می​شوند(ساختار). می​توانیم ببینم این سرمایه​داران نیستند که به جامعه خدمت می​کنند بلکه این جامعه است که به آن​ها خدمت می​کند. گرچه بسیاری از مارکسیسم به خاطر تاکیدش بر پروسه​های اقتصادی انتقاد یک​جانبه کرده​اند، اما مارکسیسم به درستی تنها تحلیلِ همه​جانبه از سرمایه​داری به عنوان یک سیستم اجتماعی است. این تحلیل شامل یک نمای کلی از رویدادهای مختلفِ منفصل و اختیاری است، و به کرات این معنی حاصل می​شود که این دقیقا ضد چگونه​گی عمل​کردِ این رویدادها در داخل سرمایه​داری می​باشد. هنوز بعضی از مردم به پرسیدن این پرسش ادامه می​دهند که: آیا باید مارکسیسم در دانش​گاه تدریس شود؟ اگر ما به چشمانمان اجازه بدهیم که از سردرگمیِ ردپای باقی​مانده از گاوهای نر کاکوس در بیایند، سپس ما قادر به دیدن سوال صحیح خواهیم بود: آیا یک موسسه​ی آموزشی که مارکسیسم تدریس نمی​کند، شایسته​گی این را دارد که دانش​گاه خطاب شود؟ مهم​ترین پژوهش​گران غیر مارکسیست در هر رشته​ای از شرکت مارکسیسم در آن، که حداقل باعث مطرح کردن سوالات بزرگ​تری شد قدردانی می​کنند و تفاسیر کلی​نگرانه​ای که مارکسیسم را در برابر روی​کردهای ارتدوکس​ها، بزرگ​ترین آلترناتیو در تاریخ و اقتصاد می​سازد به اندازه​ی کافی تصدیق می​کنند.(مانده تا علوم سیاسی به این مرتبه برسد) سرمایه​داران و آنان که مارکس «خدمت​کاران ایده​ئولوژیک» نامید، همان کسانی هستند که اعتراض می​کنند تدریس مارکسیسم باعث «تلقین فکری» می​شود…؟ خب!! هم​چنان که کاکوس تمایل داشت مردم را از پی بردن به این​که چه اتفاقی در غارش می​افتاد دور نگاه دارد.■

منبع:

www.nyu.edu/projects/ollman

* کاکوس: راهزن افسانه​ای معروف که در کوه اون​تن واقع در نزدیکی تیبر به ایتالیا ماوی داشت. (لغت​نامه​ی دهخدا)